Friday, August 26, 2016

මහ පාරේ දේශපාලනය

මහ පාරේ දේශපාලනය

මෙවර සටහනට මා යොදාගත්තේ තරමක් සරල යැයි බැලු බැල්මට හිතෙන එහෙත් දේශපාලන කෝණයෙන් බැලු විට බරපතළ සංකීර්ණ කාරණයක් ලෙසින් ගත හැකි මාතෘකාවක් ගැන ලිවීමටය. එනම් ‘මහ පාර’ ගැන දේශපාලනමය තේරුම් ගැනීමක් සිදූ කිරීමය. සමහරුන්ට අනුව එතරම් වැදගත්කමක් නැති යැයි අවශ්‍ය නම් සිතිය හැකි මේ ගැටලුව අපේ සමාජයේ දේශපාලන සිතීමේ හා අපගේ එදිනෙද ජවිතයේ අරගල භූමියක් බවට පත් වී ඇති බව මගේ පිළිගැනීමය.
මුලින්ම තෙරුම් ගත යුත්තේ මාවත හෙවත් මහපාර පිළිබදව අපිට අද ඇති අත්දැකීම මෙරටට පැමිණයේම යටත් විජිත ව්‍යාපෘතියේ කොටසක් වශයෙන් බවය. යටත් විජිතකරණයට පෙර මෙරට මිනිසුන්ගේ ගමන් මාර්ගයන් පිළිබදව විවිධ තැන්වල සඳහන් වුවත් ඒ ගමන් මාර්ග සහ අද අපි අත් දකින ‘පාර’ ලෙසින් තේරුම් ගන්නා ප්‍රපංචය අතර විශාල වෙනසක් තිබෙන බව මෙහිදි තේරුම් ගැනීම වැදගත්ය. රොබට් නොක්ස්ගේ සටහන්
වලට අනුව 17 වන සියවසේ රටේ අභ්‍යන්තර මාර්ග පිළිබදව යම් තේරුම් ගැනීමක් එකල ජනතාවට තිබූ නමුත් ඒ කාලයේ මාර්ග යනු නියං කාලයට කැලේ එක පැත්තකින් ගමන් කරමින් එහා ඉමට යන අතර වර්ෂා කාලයේ වෙනත් පැත්තකින් ගමන් කරනා ආකාරයේ ‘ස්ථාවර නොවූ’ එහාට මෙහාට වෙනස් වන එහාට මෙහාට දූවන පාරවල්ය. දැන් අපි පාරේ දූවන නමුත් එකල තිබුණේ දූවන පාරවල්ය. රොබට් නොක්ස් කියන පරිදි ඔහු මෙරට සිරකරුවෙක් බවට පත් වූවාට පසුව ‘සරම් ඇදිමට පුරුදූ වූයේ’ තමන් සතුව තිබූ එකම කලිසම පාවිච්චි නොකළ හැකි ගානට ඉරි ගිය නිසා පමණක්ම නොව ‘ලංකාවේ පාරවල්’ යනු නිශ්චිත ගමන් මාර්ගයක් නොවන හෙයින් හැම ගමනකදිම වතුර ගලායන ඇළවල් හෝ ඔයවල් හරහා ගමන් කරන්නට සිදු වන බැවින් වතුරේ යද්දි උඩට උස්සාගෙන යා හැකි අපූරු ගතියක් සරමේ තිබෙන නිසාත් කියාය. ඒ කෙසේ වෙතත් අද තියෙන ආකෘතියෙන් පාරවල් ලැබුණේ අපට බාන්ස් ආණ්ඩුකාරයාගේ කාලයෙන් පසුව යැයි පිළිගැනීමක්ද වෙයි.
පාරක් යනු එහා ගෙදරින් මෙහා ගෙදරට යන අඩිපාරක ආකෘතියෙන් සිතන විට එවැනි පාරවල් අයිතිවන්නේ ‘පෞද්ගලීක’ අවකාශයේ පවතින දෙවල් වශයෙන්ය. ගෙවල් දෙකක් අතර ඇති එවැනි අඩිපාරක් ඒ ගෙවල් දෙක අතර සම්බන්ධතාවයේ සංඥකාරකය (signification) වශයෙන් පෙන්නුම් කළ හැකි අතර එම අඩිපාර මැකී යන්නේ ඒ ගෙවල් දෙක අතර සම්බන්ධතාව ඈත් වීමේ ක්‍රියාවලියට සාපේක්ෂකවය.
මහ මාවත ලෙසින් අපි අද පිළිගනු ලබන පොදූ භූමිය ගොඩ නැගුණේ නුතනත්වයේ මතු වීමත් සමඟ යැයි පිළිගැනීම මෙහිදි වැදගත් කාරණයකි. හැමෝම එකඟ වන හැමෝටම අයිති හැමෝම පොදූවේ පරිහරණය කරණ පොදූ අවකාශයක් වශයෙන් ගොඩ නැඟෙන ‘මාවත’ සංකල්පයට නෛතික වපසරියකින් ප්‍රතිනිර්මාණය වුණේ නුතනත්ව ව්‍යාපෘතියේ එක් වර්ධනයක් ලෙසින් යැයි පිළි ගැනී නිවැරිදි වන්නේ එවැනි හුදූ එහා ගමින් මෙහා ගමට
නියං කාලයට හෝ වැසි කාලයට ‘ගමන් කරද්දි’ හැදෙන පාරේ සිට නිශ්චිත ස්ථාන යා කරමින් විධිමත්ව ගොඩ නඟන නෛතිකව බැදුණ ‘පොදූ සේවා අවකාශයක්’ වූ නූතන පාරක් හැදිම යනුම බරපතළ දේශපාලනික වෙනස් වීමක් වශයෙන් තේරුම් ගන්නා විටය.
දැන් අපේ රටේ ‘පාර’ යන සංසිද්ධිය/ක්‍රියාවලිය යටත්විජත වැඩසටහනේ ප්‍රතිඑලයක් වශයෙන් මෙරටට පැමිණියාට පාර සම්බන්ධව ඇති දැනුම නිසි පරිදි මෙරටට නොපැමිණිමේ බරපතළ අර්බූදයට රටක් වශයෙන් අපි මුහුණ දෙමින් සිටන බව මෙහිදි තේරුම් ගත යුතු කාරණයය. අපි එදිනෙද ජවිතයේ උදේ හවස පොර බදින ‘අරගලයේ’ එක් කලාපයක් බවට ‘පාර’ පත්වී ඇත්තේ පොදූ අවකාශයක් පිළිබද දැනුම නැතිව එවැනි අවකාශයක් ලැබීම මෙරටට නිසාය. මෙය හරියට සමාන වන්නේ ‘මැනුවල් එක නැතිව
පාවිච්චි කරන ආකාරය නොදන්නා උපකරණයක් ගෙදර ගෙනාවා’ වැනි ක්‍රියාවකටය.
ගෙදර අය තම තම නැණ පමණ එම භාණ්ඩය තමන් කැමති වැඩවලට යොද ගනිමින් සිටිනවා වැනිය. අද මෙරට ‘පාර’ පාවිච්චි වන්නේ එවැනි විකාර රූපී ආකාරයෙන්ය. සමහරු පාරේ රඹුටන් විකුණති. සමහරු තැඹිලි කපති. තවත් සමහරු පාරේ වාහන සෝදති. ත්‍රීවීල් හදති. සෙනඟ එනතුරු විශාල බස් රථ පාර මැද නවත්වා ගෙන ඩ්‍රැයිවර්ලා ළඟ කඩෙන් ප්ලේන්ටී බොමින් සිටිති. මෙවැනි අට අනුවක් රෝග පාරට බෝ වී ඇත්තේ මැනුවල් එක නැතිව ගෙදරට ගෙනා භාණ්ඩයක් අපි කැමති කැමති ආකාරයෙන් පාවිච්චි කරන ආකාරයට අපි මහ මාවත පාවිච්චි කරන තත්ත්වයකට පත් වී ඇති නිසාය.
දැන් මේ තත්ත්වය තේරුම්ගැනීමත් මෙයින් ගොඩ ඒමත් සම්බන්ධ වී ඇත්තේ තනිකරම රාජ්‍යමය වූ දේශපාලනමය මැදිහත් වීමක බව මගේ අදහසය. මා පසුගිය සතියේ සටහනින් මතු කළ කාරණයක් වූ රජයේ දේශපාලන වපසරිය තුළ තීරණාත්මක මැදිහත් වීමක් කරන ක්ෂේත්‍රයක් වශයෙන් මාර්ග කළමනාකරණය හා නියාමනය පැවතිය යුතු බවත් ඒ ක්ෂේත්‍රයට බරපතළ ආකාරයෙන් ආයෝජනය කළ යුතු බවත්ය. මාර්ග නීති කළමනාකරණය සහ නියාමනය වඩාත් විද්‍යාත්මක දත්ත මත පදනම්ව සිදූ කිරීමේ නියාමන අධිකාරියක් පිහිටුවීම වුවත් සුදූසු බව පසුගිය රජය කාලයේ මා ඇතුළත් කණඩායමක් යෝජනාවක්ද කළ බව මතකය. මේ ක්ෂේත්‍රය පිළිබදව පර්යේෂණ කරන මොරටුව විශ්ව විද්‍යාලයේ සහායද මෙහිදි ලබා ගත හැකි බව අපගේ මතය විය.
පසුගිය රජය කාලයේ මාවත් යන පළල් කලාපය තාක්ෂණික ආකාරයෙන් දියණු කළ බව කවුරුත් පිළිගන්නා සත්‍යයකි. ඒ ආකාරයේ යටි තළ පහසුකම් ආකෘතියෙන් පාරවල් හැදිම හොඳ නමුත් පාර යනු හුදු කාපට් දැමීමෙන් නිමාවන ව්‍යාපෘතියක් කර නොගත යුතුය. පාරක් කළමනාකරණය කිරීම යනු විද්‍යාත්මක හා නෛතික ක්‍රියාවලියක් බවට පත් නොවන තුරු මහපාරේ අරගලයක අපි හැමෝටම යෙදෙන්නට සිදූ වීම අනිවාර්යය.
මේ තත්ත්වයෙන් අත් මිදිමට සහ මාවත යනු පොදූ අවකාශයක් ලෙසන් වෙනමම නෛතික පද්ධතියක තබා කටයුතු කරන සහ නව විද්‍යාත්මක ඥනයෙන් සංයුක්ත නියාමන කලාපයක් බවට පත් කිරීම වෙනුවෙන් දේශපාලන සාකච්ජාවක් ගොඩ නැඟීම ඉතාම අවශ්‍ය කාරණයක් ලෙසින් පෙන්වා දිය යුතුය.




Friday, August 19, 2016

ආශාව කළමනාකරණය කළ යුත්තේ රාජ්‍යයද? වෙ‍ෙළඳපොළද?

ආශාව කළමනාකරණය කළ යුත්තේ රාජ්‍යයද? වෙ‍ෙළඳපොළද?


දර්ශන අධ්‍යයන සමුළුවක් සඳහා විදේශගත වන්නට සිදූවූ නිසා පසුගිය සතියේ මෙම තීරු ලිපිය ලිවීමට මා හට නොහැකි විය. රටේ සමාජ දේශපාලනික තත්ත්වයන් පැති කීපයකින්ම මේ කාලයේ වෙනස් වෙමින් තිබෙන බව බැලූ බැල්මටම පෙනී යයි. මෙහිදි ප්‍රධාන වශයෙන් ඉස්මතු වී ඇති ගැටලූවක් වන්නේ රජයේ සම්පත් පෞද්ගලීකකරණය කිරීමට සහ රාජ්‍යයේ සුබසාධන වපරිසිය හකුළුවන්නට මේ රජය වැඩ කරන්නේ යැයි මතු කෙරෙන තර්කයන්ය. එක් අතකින් මාලඹේ සයිටම් ප්‍රශ්නය සම්බන්ධයෙන් සිදූ වන සාකච්ජාවේ කේන්ද්‍රීය කාරණය වන්නේ අධ්‍යාපනය සම්බන්ධයෙන් රාජ්‍යයේ පංගුකාරීත්වය පිළිබඳවය.
මේ ප්‍රශ්නය සම්බන්ධයෙන් පෙරටුගාමී සමාජවාදි පක්ෂය වැනි වාමාංශික පක්ෂ තරමක් ආන්තික වූ පිළිගැනීමක සිටින බව පෙනී යන අතර අනෙකුත් සාම්ප්‍රදායික පක්ෂ සිටින්නේ ප්‍රශ්නය හරියට තේරුම් ගත නොහැකි ආකාරයෙන්ය.

වෙළෙඳපොළ මුල්කර ගත් ආර්ථිකයක් සමඟ කටයුතු කිරීමේදී මතු කරගත යුතු වැදගත් සාකච්ජාවක් මේ ගැටලුව සමඟ ගැට ගැසී ඇති බැවින් මේ ගැන ඍජුවම කතා කිරීම සුදූසුය. අනෙක් අතට අපේ රටේ සමහර කණ්ඩායම් වෙළෙඳපොළ ධනවාදයට එරෙහි වීමේ තාර්කික පදනම් ලෙසින් තරමක් පැරැණි සහ අසංගත ආකාරයේ තර්කයන් ඉදිරිපත් කිරීම නිසා තරුණ දේශපාලනයේ පැරැණි අතාර්කිකත්වයම නැවතත් මතුවීමේ විභවතාවක් ද පෙන්නුම් කරමින් තිබීම මෙහිදී අපගේ අවධානයට ලක්විය යුතු කාරණාය.
වෙළෙඳපොළ ධනවාදය යනු මානව සමාජයේ ස්වභාවික ආශාවේ යාන්ත්‍රණයට හරියටම ගැළපෙන සහ මානව ආශාව නිසි ලෙසින් සමහන් කරන ක්‍රමවේදයක් යැයි තර්කය ප්‍රැන්සිස් පුකුයාමා විසින් මතු කරනු ලැබුයේ ශීතල යුද්ධය නිමා වීමත් සමඟය. පුකුයාමාගේ තර්කය එහෙම පිටින්ම මා පිළිගන්නේ නැති වුණත් ඒ මඟින් ඔහු ඉදිරිපත් කළ අදහස ඉතාමත් වැදගත් දර්ශනික කාරණයක් මතු කළ බව අපි පිළිගත යුතුය. මෙම මතය රැගත් ඔහුගේ කෘතිය වූ The End of History and the Last Man පළ වූයේ 1992 තරම් ඈතදීය.

එම කෘතියේ තුන්වැනි කොටසේ මතු කරන මිනිසාගේ ආශාවේ ස්වභාවය සහ ධනවාදය සමඟ මිනිස් ආශාවේ ඇති සම්බන්ධතාවය හුදූ සරල දෙයක් නොවන බවට ගෙනෙන තර්කය මෙහිදි ඉතාමත් වැදගත්ය. හේගල්ගේ දර්ශනයේ එන ‘විශ්වීය වූ ඉතිහාසයක්’ පිළිබඳ තීසිසය මත පදනම් වෙමින් පුකුයාමා තර්ක කරන්නේ මිනිස් ආශාවේ ඇති ඉතාම සංවේදි කලාපයක් පිළිබඳවය. හේගල් ස්වකීය ‘මනසේ ප්‍රපංඥවාදය’ (Phenomenology of Mind) කෘතියේ දැක්වෙන පරිදි මිනිස් ආශාව මූලික වශයෙන් තුන් ආකාරයකින් යුක්තය. එනම් (1) කායිකමය හා ලිංගිකමය වු මිනිස් ආශාව (sensual & sexual desire) (2) ‘පුද්ගත්වය’ ගොඩ නඟා ගැනීම සඳහා වූ ආශාව(identity desire) සහ (3) භෞතිකත්වයේ සීමාවෙන් ඔබ්බෙහි ඇති ‘විභවවාත්මක’ පැවැත්මක් පිළිබඳව ඇති ආශාව (desire of thymos)කියාය.

මෙහි පළමු සහ දෙවැනි ආශාවන් සරල අර්ථයෙන්ම පැහැදිලි වුණත් තුන්වැනි කාරණය තරමක් අපැහැදිලිය. විභවාත්මක ආශාව මඟින් හඳුන්වන්නේ මූලික මිනිස් ස්වභාවයේ ඇති තරමක් සංකීර්ණ එහෙත් ඉතාම තීරණාත්මක කලාපයක් වූ ‘භෞතික අවශ්‍යතාමය වූ සීමාවෙන් ඔබ්බෙහි ඇති’ එහෙත් මිනිස් හැසිරීම් මෙහෙයවන ගාමක බලවේගයක් වශයෙන් සැලකිය හැකි ආශාවක් මිනිසාට ඇති බවය. අපි මූලික මිනිස් අවශ්‍යතා වන භෞතිකමය වූ දේවල් (ගෙවල් වාහන වැනි) සහ පුද්ගලිකත්වයට එහා යන ‘ඉමක් නොපෙනෙන’ නොදූටු නිම්නයක් ලෙසින් සැලකිය හැකි ‘ආශාවේ’ කලාපයක් මිනිසාට ඇති බවය. පළමු මිනිසාගේ සිට මේ දක්වා මිනිස් ස්වභාවය වෙනස් වීම කෙරෙහි බලපාන ලද මූලිකම සාධකය මෙම විභව ආශාව බව ඒ අනුව හේගල් තර්ක කළේය. 
දැන් පුකුයාමාගේ තර්කය වූයේ වෙළෙඳපොළ ධනවාදය යනු මේ විභව ආශාව සන්තර්පණය කරන්නට හැකි මෙතෙක් බිහි වූ හොඳම ආර්ථික හා දේශපාලනමය ආකෘතිය බවය. නව සොයා ගැනීම් සහ නව ආයෝජනයන් සහිත ‘භෞතික හා බුද්ධිමය ව්‍යවසායකත්වයක්’ සඳහා මිනිසා සතු නෛසර්ගික වූ ආශාව සන්සින්දවන්නට හැකි එකම ක්‍රමවේදය වෙළෙඳපොළ ධනවාදය ලෙසින්ය. (මේ තර්කය ගැන තීරු ලිපියක සම්පුර්ණ සාකච්ජාවක් සිදූ කළ නොහැකිය). එසේම මේ පිළිබඳව මාක්ස්වාදි ප්‍රතිචාරය සහ පරිසර සාධකයන් මඟින් ධනවාදයට එල්ල කර ඇති අභියෝගයන් පිළිබඳව සාකච්ජා කිරීම වැදගත් වුවත් පුකුයාමා ඉදිරිපත් කළ මේ සංගත තර්කය පළල් ආකාරයෙන් තවමත් අභියෝගයට ලක් වී ඇත්තේ හුදූ ආන්තික වාමාංශික කවයන්වල මිස පොදු අවකාසයේ නොවන බව මගේ පිළිගැනීමය.

අපේ රටේ වෙ‍ෙළඳපොළ ධනවාදය ගැන ප්‍රධාන පක්ෂ දෙක අතර තිබුණේ ඉතාමත් වැදගත් පරස්පරතාවයකි. එක් අතකින් ‘රාජ්‍යය මගින් වෙ‍ෙළඳපොළ කළමනාකරණය කළ යුතු යැයි’ සාම්ප්‍රදායිකව ශ්‍රීලනීපය කල්පනා කළ අතර එජාපය වැඩ කළේ ‘වෙළෙඳපොළට ඉඩ දි රාජ්‍යය සංවර්ධන වපසරියෙන් ඉවත් විය යුතු’ බවටය. ශ්‍රීලනීපය සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදි යැයි ද එජාපය ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදි යැයි ද කියන්නේ මේ අර්ථයෙනි. එහෙත් පළමු වතාවට මේ පක්ෂ දෙක තමන් අතර කිසිදූ මුලධාර්මික වෙනසක් නැති ආකාරයට ඒකාබද්ධ වීමත් සමඟ බරපතළ ලෙසින් මතු වී ඇති ගැටලුව වන්නේ ද රාජ්‍යයේ සීමාව කොතැනද එසේම වෙ‍ෙළඳපොළේ සීමාව කොතැනද යන කාරණය.

මා විශ්වාස කරන ආකාරයට වෙළෙඳපොළ ධනවාදය යනු මානව ඉතිහාසයේ හැමදාම තිබූ තත්ත්වයක් නොවුණත් මෙතෙක් බිහි වූ මානව සංවිධාන ව්‍යුහයන් අතරින් ඉතාම වෙනස් හා තීරණාත්මක මෙන්ම සංකීර්ණ දර්ශනික / භාවිතාත්මක ක්‍රමවේදයකි. එහි තීරණාත්මක භාවයට එක් හේතුවක් වන්නේ මූලික මිනිස් ස්වභාවයක් වූ ‘ආශාවේ යාන්ත්‍රණය’ ආමන්ත්‍රණය කිරීමට එහි ඇති ගතික නම්‍යතාවය නිසාය. දැන් එවැනි සමාජ ක්‍රමයක් වෙනුවට වෙනත් විකල්ප සමාජ ක්‍රමයන් (මාක්ස්වාදය ආගමික විමුක්තිවාද පරිසරවාදය නාසිවාදය ජාතිකවාදය වැනි) යෝජනා කරන වැඩ සටහන් පැවතුණත් ඉතිහාසයේ ගමන් මඟ පෙන්නුම් කරන්නනේ අර්බුදයට යමින් ඇත්තේ එම වැඩ සටහන් මිස වෙළෙඳපොළ ධනවාදය නොවන බවය.

මේ තත්ත්වය තුළ අපි මිනිස් ආශාව සහ වෙළෙඳපොළ ධනවාදය අතර ඇති අනුලංගනීය සම්බන්ධතාව කළමනාකරණය කිරීමේ දේශපාලනමය වූ වැඩ සටහනක් වෙත ගමන් කිරීම හැර වෙනත් ‘විප්ලවීය’ ගමනක් තාර්කිකව පිළිගැන්වීමේ බරපතළ නොහැකියාවක් සමාජයේ ගොඩ නැගී ඇති බව මගේ පිළිගැනීමය. මෙය කියු විගස එවැනි විසඳුමක් ගැන බලාපොරොත්තු ඇතිව වැඩ කරන මාගේ සමහර මාක්ස්වාදි මිතුරන් කෝපයට පත් විය හැකිය. මා කියන්නේ ඔවුන්ගේ වැඩ සටහන් අතාර්කික හෝ ප්‍රයෝජනයට ගත නොහැකි බව නොව ඒවා සංගත හා ප්‍රායෝගික වපසරියක් දක්වා ගෙන යාමේ බරපතළ අර්බුදයක් පවතින බවය. ඒ වෙනුවෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම කැපවන අයගේ මහන්සියට මාගේ ගෞරවයක් ඇති නමුත් එවැනි වැඩසටහන්වලින් වෙළෙඳපොළ ධනවාදයේ ප්‍රතිසංස්කරණයන් මිස විප්ලවීය වෙනස් තත්ත්වයක් ගොඩ නැගීම හැකි වෙතැයි විශේෂයෙන් මා සිතන්නේ නැත.
දැන් නැවතත් මෙරට දේශපාලනය ගැන බැලූවහොත් රාජ්‍යයේ මැදිහත්වීම හරහා වෙළෙඳපොළ ධනවාදය කළමනාකරණය කිරීම සඳහා වූ සීමාව තේරුම් ගැනීමත් වෙළෙඳපොළේ ධනාත්මක ප්‍රසාරණයක් සඳහා නියාමනය අවම කළ යුතු සීමා තේරුම් ගැනීමත් ඉතාමත් වැදගත්ය. 

මා කල්පනා කරන ආකාරයට ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය සෞඛ්‍යය ගමනාගමනය රාජ්‍ය ආරක්ෂාව හා ප්‍රතිපත්තිය සම්පාදනය වැනි ක්ෂේත්‍රයන්හි රාජ්‍යයේ මැදිහත්වීම තීරණාත්මකව වැඩි කළ යුතු අතර අනෙකුත් ක්ෂේත්‍රයන්හි වෙළෙඳපොළ ප්‍රසාරණය සඳහා ඇති ඉඩ නොඇහිරිය යුතුය. 
මේ අර්ථයෙන් සමාජමය වූ අවකාශයක වෙළෙඳපොළ ස්ථානගත වන අතර රාජ්‍යයේ පංගුකාරීත්වය මඟින් අසමානයන් ආරක්ෂා කරමින් ඒ අයගේ පැවැත්ම ආරක්ෂා කිරීම සිදූ වන ඇත.
මේ කාරණය ගැන පළල් සංවාදයක් නිර්මාණය කිරීම මේ කාලයේ ඉතාමත් වැදගත් ශාස්ත්‍රීය ව්‍යායාමක් බවද මෙහිදි නොකියාම බැරිය.

Sunday, August 14, 2016

ERNST MACH


ERNST MACH 



When i was visiting Vienna University for an academic conference this week, have just captured the photograph of Prof Ernst Mach (1838-1919) which is at the university garden (City Hall Park). Mach was one of the founding father of theoretical physics in late 19th and early 20th century. His was creating a 'space' for new thinking in philosophy science and speacially in arguing for a differen
t kind of phenomenology which based on "sensationalism". He was well taken by then two main worldly known figures, Lenin and Einstein and responded in different ways. Lenin criticised Mach intervention into the philosophy of science as 'kind of absolute form". Lenin wrote one of the interesting text on this matter, "Materialism and Empirio-Criticism" in 1909. Einstein mentioned Mach's works in his studies and argued that Mach was one of influential figure who should be considered as "the precursor of the general theory of relativity". 

Philip Frank, who has done his doctoral studies under Einstein's supervision and who was the successor of Einstein as the professor of Physics at the University of Prague claimed that Mach's theoretical contributions were heavily influenced on the group of scholars who formed VIENNA CIRCLE in early 20th century. Logical positivism was a kind of philosophy Vienna circle introduced in among to eradicate metaphysical involvement's into the subject of philosophy.

Friday, August 5, 2016

සංවර්ධනය යනු නිදහස ‘නිෂ්පාදනය’ කිරීමය

සංවර්ධනය යනු නිදහස ‘නිෂ්පාදනය’ කිරීමය 

මගේ අද සටහනේ මාතෘකාවට යොදගත්තේ නොබෙල් ත්‍යාගලාභී අමාත්‍ය සෙන්ගේ ප්‍රසිද්ධ තීසිසයකින් උපුටාගත් කොටසකි. මහාචාර්ය අමාත්‍ය සෙන් ඉන්දියාවේ ඉපිද එංගලන්තයේ කේම්බ්‍රිජ් විශ්ව විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබා ඇ‍මෙරිකාවේ හාවඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ උගන්වන අපේ කාලයේ සිටින විශිෂ්ටතම විද්වතෙකි. සංවර්ධන ආර්ථික විද්‍යාව පිළිබඳව ඔහුගේ ශාස්ත්‍රීය එකතු කිරීම් නිසාම අමාත්‍ය සෙන්ට 1998 නොබෙල් ත්‍යාගය හිමි වූ අතර ඒ සඳහා මූලික වශයෙන්ම පදනම් කර ගෙන තිබුණේ සංවර්ධනය හා නිදහස අතර සම්බන්ධතාව ගැන ඔහු ඉදිරිපත් කළ මතවාදයන්ය. ඔහු ලියු විශිෂ්ටතම කෘතියක් වූ Development As Freedom මඟින් තර්ක කරන්නේ සංවර්ධනය පිළිබඳව ඇති අපේක්ෂාවන් ප්‍රධාන ධාරාවේ චින්තකයන් විසින් එය නිර්වචනය ඉදිරිපත් කරන නිර්වචනයන්ට වඩා බෙහෙවින් වෙනස් විය යුතු බවය. 
දැන් සංවර්ධනය යනුවෙන් අපි අදහස් කරන්නේ කුමක්ද යන මේ කාරණය ගැන සාකච්ජා කිරීමට මා සිතුවේ අපේ රටේ පසු කර්තුවේම (විශේෂයෙන්ම 2009 උතුරේ ගැටුම පරාජය කිරීමෙන් පසු කාලයේ) සංවර්ධනය පිළිබඳව සාකච්ජාව යළි විමර්ශනය කිරීම අත්‍යවශ්‍ය බව පෙනී යන නිසාය. අපේ රටේ දේශපාලන නායකයින් බොහෝ විට කල්පනා කරන්නේ රටේ සංවර්ධනය යනු තමාගේ හිතේ තියෙන හැටියට එක එක දේවල් කිරීම බවය. මේ තත්ත්වය හිටපු ආණ්ඩුවේ ‘සිල්ලරට’ තිබු අතර මේ ආණ්ඩුවේ 'තොග' ගානට තියෙන බව බැලු බැල්මටම පෙනී යන කාරණයකි. සමහර ඇමතිවරුන්ගේ හැසිරීමෙන් පෙනී යන්නේ ‘රටේ ප්‍රශ්නයක් තියෙන බවත්’ තමන්ගේ 'බ්‍රීෆ්කේස් එකේ' ඒකට උත්තරය තියෙන බවත් ඒ අය සිතා සිටිනවා වගේය. 
විශේෂඥ මතයන් හෝ උපදේශක සේවා හෝ ලංකාවේ දේශපාලනඥයන්ට එතරම් අදාළත්වයක් නැති කලාපයක් වන්නේ ඒ නිසාය. බොහෝ අවස්ථාවල උපදෙස් දෙන්නට ඇමතිවරුන් හමු වීමට යන විශේෂඥයන්ට සිදූවන්නේ මේ ලෝකේ දෙයක් තේරෙන්නේ නැති අමාත්‍යවරයා තමන්ට දෙන උපදෙස් සාවධානව අසා සිට සතුටින් විසිර යාමටය. 
අමාත්‍ය සෙන්ගේ අධ්‍යයනයන් මඟින් සිදූ කෙරෙන්නේ රටක සංවර්ධනය යනු කුමක්ද කියා ඉදිරිපත් වන ප්‍රධාන ධාරාවේ තර්කයට (main stream argument of development) අභියෝග කිරීමය. අපේ රටේ පැත්තෙන් මේ කාරණය බැලූවහොත් අපි 1977 ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණයන්ගෙන් ආරම්භ වී මේ දක්වාම ගමන් කරමින් සිටින්නේ සෙන් මතු කරන සංවර්ධනය පිළිබඳ ප්‍රධාන ධාරාවේ නිර්වචනයන් සමඟය. මේ නිර්වචනයේ මූලික පැති තුනක් තිබේ. පළමුව ප්‍රධාන ධාරාවේ සංවර්ධනය පිළිබඳ නිර්වචනය පදනම් වන්නේ දළ දේශීය නිෂ්පාදනයේ වර්ධනය කාර්මිකකරණයේ හා යටිතල පහසුකම්වල මට්ටම මතය. දෙවනුව මේ තර්කය පදනම් වන්නේ ජනතාවගේ ආදයම වැඩි කිරීම පිළිබඳ තීසිසය මතය. තුන්වැනුව සංවර්ධනයේ අනුලංගනීය අංශයක් ලෙසින් වෙ‍ළෙඳපොළට නිදහසේ හැසිරීමට ඇති අවස්ථාව පුළුල් කිරීම මතය. දැන් 77 පසු කොයි ආණ්ඩුවත් අඩු වැඩි වශයෙන් උත්සාහ කළේ මේ ‘සංවර්ධනය’ හැකි තරම් වැඩියෙන් කරන්නටය. 
සංවර්ධනය යනුවෙන් තුන්වන ලෝකයේ රටවල් තේරුම් ගන්නේ පළමුවැනි ලෝකයේ රටවලින් ලැබෙන මුදලින් අපිට ණය අධාර දෙන ජාත්‍යන්තර ආයතනවල කොන්දේසි මිස අන් යමක් නොවන බවට අපේ රටේ තියෙන දේශපාලන කථිකාවට අර්ථයක් එන්නේත් මේ ඉහතින් සඳහන් කළ ප්‍රධාන ධාරාවේ සංවර්ධන තර්කය අපේ රටේ ක්‍රියාත්මක කිරීමට හැම ආණ්ඩුවක්ම උත්සාහ කළ නිසා යැයි පිළිගැනීම ද නිවැරැදිය. 
සංවර්ධනය පිළිබඳ සෙන්ගේ අර්ථකථනය වන්නේ අපි එය තේරුම් ගත යුත්තේ 'ජනතාවගේ සැබෑ නිදහස වඩාත් පළල් කරන ව්‍යාපෘතියක්' (Process of expanding the real freedom that people enjoy) ලෙසින් බවය. රටක දළ දේශීය නිෂ්පාදනයේ වර්ධනය යටිතල පහසුකම් වර්ධනය සහ ආදායම වැඩි කිරීම වැනි දේවල් ජනතාවගේ නිදහස පළල් කිරීමේ මෙම සංවර්ධන ක්‍රියාවලියේ අවශ්‍ය සාධන වන නමුත් ‘නිදහස’ ස්ථානගත වන්නේ ඒවාට එහා ගිය පදනම් රාශියකය. පළමුවෙන්ම පිළිගත යුතු කාරණය වන්නේ ඉහත සඳහන් මෙවලම් රටක සංවර්ධනය පිළිබඳව මාධ්‍යයක් (means) මිස නිෂ්ටාවන් නොවන බවයි. වෙනත් ලෙසකින් පවසතොත් මේ ක්‍රියාමාර්ගයන් හරහා ගොඩ නගන සංවර්ධනයයේ නිෂ්ටාව (end) විය යුත්තේ මෙම මාධ්‍යයන්ට එහායින් පවතින මානව සමාජයේ නිදහස පළල් කිරීමේ මූලික අවශ්‍යතාව මතය. දෙවනුව තේරුම් ගත යුතු කාරණය වන්නේ සමාජය තුළ ගොඩ නගා ඇති සමාජ දේශපාලනික ආයතනික ව්‍යුහයන් පිළිබඳව ඇති පිළිගැනීම හා ඒවා සමාජමය අවකාශය තුළ හැමට ‘පාවිච්චි කිරීමට ඇති ඉඩ’ වෙනත් බලවේගයකින් සීමා කිරීමට ඉඩ නොදිමය. මෙතැන ඇත්තේ තරමක් සංකීර්ණ කාරණයකි. සමහරුන් මේ කාරණය තේරුම් ගන්නේ කිසිදූ බලවේගයකට ‘දේශපාලන අවකාශය’ සීමා කිරීමට ඉඩ නොදිම යනු ‘නිදහස සීමා කිරීමට රාජ්‍යයට නොදිය යුතු ය නමුත් වෙ‍ළෙඳපොළට ඉඩ දිය යුතු ය’ යන නව ලිබරල්වාදි අර්ථයෙනි. සෙන් සඳහන් කරන පරිදිත් මෙය වැරදි තේරුම් ගැනීමකි. මෙහි තේරුම වන්නේ අධ්‍යාපනය සෞඛ්‍යය වැනි මූලික කාරණාවන් පැවැත්මේ මූලික අවශ්‍යතා ලෙසින් වෙළෙඳපොළට එහායින් තැබිය යුතු දේවල් ලෙසින් පිළිගැනීමය. රටක සංවර්ධනයේ පදනම ඒ රටේ ජනතාවට ස්වකීය පැවැත්ම (සෞඛ්‍යය) හා මානසික ගොඩ නැගීම (අධ්‍යාපනය) ඇති නිදහසේ මූලිකාංග ලෙසින් තේරුම් ගැනීමත් අනෙක් අතින් භාෂණයේ නිදහස සථාපිත කිරීමත් රාජ්‍යයේ මැදිහත් වීම ධනාත්මකව හා ප්‍රයෝජනවත් ආකාරයෙන් යොදා ගැනීමට ඇති ආකාරයක් බවය. එසේම (public sphere) තුළ දේශපාලනමය මැදිහත් වීම් සඳහා ඇති නිදහස් අවකාශය සංවර්ධනයේ කේනද්‍රීය තත්ත්වයක් වශයෙන් සලකනු ලැබීමය. මෙහිදී තේරුම් ගත යුතු විශේෂ කාරණයක් වන්නේ මේ පොදූ මහජන පරිමණ්ඩලය අපේ රටේ තියෙන ආකාරයට තෝරා ගත් කීප දෙනෙකුගේ ‘සීමාසහිත සිවිල් සමාජයක්’ පැවැත්ම පමණක් පිළිගැනීම නොවන බවය. 
රාජ්‍යයේ සීමාව සහ වෙළෙඳපොළේ සීමාව පිළිබඳව සාකච්ජාව අපේ රටේ දේශපාලනයේ ඉතාමත් වැදගත් කාරණයක් ලෙසින් තේරුම් ගැනීම අවශ්‍යතාව වැදගත් බව පෙනී යන්නේ මේ රජයේ ‘රාජ්‍යය දිය කර හැරීමේ’ පන්නයේ ප්‍රතිසංස්කරණයන් දෙස බැලීමේදිය.
සංවර්ධනය යනු නිදහස සීමා කරන මූලික අවහිරතා ඉවත් කිරීම ලෙසින් සෙන්ගේ තර්කය ඉතාම වැදගත් වන තවත් කාරණයක් වන්නේ මූලික මිනිස් ස්වභාවයක් ලෙසින් හෙවත් සත්භාවාත්මකව පිළිගනු ලබන සන්නිවේදනමය වූ මානව මැදිහත් වීමට සංවර්ධනයේ විශාල ඉඩක් පවතින නිසාය. දූප්පත්කම යනු තොරතුරුමය මැදිහත් වීමේ අවකාශය ලෙසින් තේරුම් ගැනීමේ සාකච්ජාවක්ද මේ වන විට ලෝකයේ ගොඩ නැගෙමින් තිබීම මෙහිදි වැදගත් කාරණයක්ය. 

Friday, July 29, 2016

අනගාරික ධර්මපාල සමාජවිද්‍යාවෙන් ගලවමු

අනගාරික ධර්මපාල සමාජවිද්‍යාවෙන් ගලවමු 


අනගාරික ධර්මපාලතුමන් පිළිබඳව ලියන්නට තීරණය කළේ ආචාර්ය සරත් අමුණුගම විසින් ධර්මපාල පිළිබඳව ලියූ කෘතිය ප්‍රකාශයට පත්වූ බව කියවෙන ටුවිටර් පණිවිඩය ලැබීමත් සමඟය. ආචාර්ය අමුණුගමගේ වර්තමාන දේශපාලන චර්යාව ගැන එතරම් පැහැදීමක් මට නැති වුවත් ඔහුගේ ශාස්ත්‍රීය මැදිහත්වීම් සහ ඒ සඳහා ඇති ඔහු තුළ ඇති උනන්දුවට මාගේ විශාල ගෞරවයක් ඇත. මීට වසර ගණනාවකම සිටම අපි කවුරුත් දැනගෙන සිටි අමුණුගමගේ මේ කෘතිය කියවීමට තිබූ බලාපොරොත්තුව සෑහෙන කාලයක් අල්ලාගෙන සිටින්නට සිදු වුණේ කෘතිය එක දිගටම ප්‍රමාද වූ නිසාය. මේ ප්‍රමාදයට හේතුව කුමක්දැයි පැහැදිලි සිංහලෙන් කියනවා කියන්නට වන්නේ අපි කාටත් වගේම අමුණුගමටත් තියෙන බල දේශපාලන උත්ෙප්‍ර­්රකත්වය නිසා මේ වැඩේ ප්‍රමාද වී ඇති බවය. අමුණුගම‍යන් ජේ.ආර්. ප්‍රේමදාස, ලලිත්-ගාමිණී, විජේතුංග, රනිල්, චන්ද්‍රිකා, මහින්ද හරහා මෛත්‍රී දක්වා රවුමේ ගොස් එන තුරු මේ කෘතිය කියවන්නට අපිට බලා සිටින්නට වූයේ ඒ නිසාය. මා මෙහෙම කීවේ ඔහුට අමනාපයෙන් හෝ අපහාසයක් ලෙසින් නොව අපි කාටත් වෙන දේවල් ගැන මෙනෙහි කිරීමක් ලෙසින්ය. 

එහෙත් තරමක් ප්‍රමාද වී හෝ කෘතිය නිකුත් කළ බව අසන්නට ලැබීම සතුටට කාරණයක් වූ අතර එය වෙළෙඳපොළට මුදාහළ දිනයේ ම එහි පිටපතක් මිලදී ගත්තේ එක් අතකින් මේ අධ්‍යයනය පිළිබඳව මා තුළ ඇති ශාස්ත්‍රීය කුතුහලය නිසාත් අනෙක් අතින් ධර්මපාල පිළිබඳව මා විසින් 2003 නිමා කරන ලද අධ්‍යයනය මුද්‍රණය කිරීමට මේ දිනවල මා සූදානම් කරමින් සිටින නිසා අමුණුගමගේ අධ්‍යයනය කියවීම වැදගත් වන නිසාත්ය.

අනගාරික ධර්මපාල (1864 - 1933) මේ රටේ පසුගිය සියවස් දෙක අතරතුර (එනම් 19 සියවසේ අගභාගයේ 20 සියවසේ මුල්භාගයේත්) ජීවත්වූ බරපතළම ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලන චරිතය වූ ලෙසින් පිළිගැනීම නිවැරදිය. බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිතකරණ වැඩසටහන තුළ එවකට මෙරට ජනතාව මුහුණ දුන් තත්ත්වයන්ට ප්‍රතිචාර දැක්වීමට ඔහු උත්සුක වූවා යැයි සරලව තේරුම් ගැනීම නිවැරදි වුවත් එසේ සිතීම ඔහුගේ දේශපාලන බලපෑම හා එකතුකිරීම් (influences and contributions) ගැන පාර්ශ්වීය තේරුම් ගැනීමක් පමණකි. ධර්මපාල අභියෝග කරමින් සිටියේ තමාගේ අනෙකා වූ (the other) බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිතවාදයේ එවකට සිදුවෙමින් පැවති දේශපාලන කාරණාවන්ට පමණක් නොවේ. එම කාලය වන විට රටින් පිටව ගොස් සිටි එහෙත් ඊට පෙර කාලයේ මෙරට පාලනය කළ විදේශිකයන් වූ පෘතුගීසි සහ ලන්දේසි පාලනයන් වෙතින් මෙරට සමාජය සිදුවී තිබූ බරපතළ ව්‍යුහාත්මක හා චර්යාත්මක බලපෑම (structural and behavioral influences) හේතුවෙන් ඒ වන විට මෙරට සමාජයේ සිදුවෙමින් තිබූ බරපතළ වෙනස්කම්වලට ප්‍රතිචාර දැක්වීමත් ධර්මපාල ව්‍යාපෘතියේ ප්‍රධාන කාරණයක් ලෙසින් අන්තර්ගතව තිබිණි. 

පෘතුගීසි බලපෑමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙසින් ක්‍රිස්තියානිකරණයට හසුවූ මෙරට වෙරළබඩ තීරය සහ ලන්දේසි බලපෑමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙසින් වර්ධනය වූ මත්පැන් පානය එක් අතකිනුත් මේ දෙඅංශයේම බලපෑම හේතුවෙන් හුදු ‘උපන්නාට මේ ලොව වැනෙනවා විනා’ ආකාරයෙන් කල් ගෙවූ මෙරට බෞද්ධයාගේ ජීවිතය ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීම අනෙක් අතිනුත් මේ ව්‍යාපෘතියේ ඇතුළත්ව තිබුණි. මෙය එක්තරා දුරකට බෙලභීනත්වයට හා දුගීකරණයට පත්ව සිටි මෙරට සිංහල සමාජය යම් ආකෘතියකට ගෙන ඒමට දරන බරපතළ උත්සාහයක් යැයි පිළිගැනීම නිවැරදිය. 

මෙරට බෞද්ධ සමාජයේ පැවති ආචීර්ණ කල්පිත පිළිගැනීම් හා අන්ත පසුගාමීත්වයන් පරාජය කිරීම එක් අතකිනුත් බුදුසමය තුළ ඇති හරයාත්මක භාවිතාවන් ‘යළි කියවීමකට’ ලක් කරමින් ‘නවීකරණය හා ප්‍රතිසංස්කරණය’ පිළිබඳ අලුත් න්‍යායක් ගොඩනැඟීම අනෙක් අතනුත් තමාගේ දේශපාලන ව්‍යාපෘතිය බවට ධර්මපාල පත් කරගන්නේ ඒ නිසාය. මේ තත්වයන් හේතුවෙන් තමාගේ වැඩ සටහන හුදු ‘විවේචනයක් සමාජගත කිරීමකින් නොනැවතී සම්පූර්ණ ‘සමා සංශෝධනමය’ වැඩ සටහනක් බවට පත් කිරීමටට ඓතිහාසික තත්වයන් විසින් සහ තමාගේ තාර්කික බුද්ධිය විසින් ධර්මපාල වෙත බලකරනු ලැබුණු බව පිළිගැනීම නිවැරදිය. 
ඒ නිසාම ඔහුට සිදුවූයේ අරගල ගණනාවක්ම එකවිට සිදුකිරීමටය. පෙරමුණු ගණනාවක එකවිට සටන් කිරීමටය. මේ සියල්ල එකවර සිදුකරනවා යනු මේ කපේ කළ හැකි වැඩක් නොවේ යැයි සමහර අයෙකුට සිතෙන්නේ නම් එය පුදුමයට කාරණයක් නොවේ. එක පැත්තකින් බලන විට එහෙම සිතීම නිවැරැදි යැයි සිතෙන්නේ ධර්මපාල ව්‍යාපෘතිය සම්පූර්ණයෙන් ම පාහේ නොනිමි අරගලයක් බවට පත්වූ නිසාය. ධර්මපාලගේ උත්සාහය හරියටම සමාන වන්නේ ‘මහ කැ‍ෙල්ක අතරමං වූ මිනිසෙකු හේනක් කරන්නට සිතා කැලේ කැපීමට අවශ්‍ය උපකරණ තනියෙන්ම තමන්ම හදාගෙන කරන්නට යන ගොවිතැන ගැන දැනුමත් තමන්ම නිර්මාණය කරගෙන හේනේ වපුරන බීජ තනියෙන්ම තමන්ම හොයාගෙන හේන අන් සතුන්ගෙන් බේරා ගැනීමට හේනේ පැළේ තනියෙන්ම පැල් රකින්නට සිදුවන හුදකලා මිනිසෙකුට අත්වන ඉරණම වගේ දෙයකටය. මේ නිදර්ශනය සරල සාම්‍යයක් මිස ධර්මපාලගේ ව්‍යාපෘතිය තනුක කිරීමට ගත් උත්සාහයක් නොවන බව මෙහිදි විශේෂයෙන් කිව යුත්තේ සමහර ධර්මපාලවාදින් මේ වගේ කාරණයක් ගැන කලබල විය හැකි නිසාය.

ධර්මපාල බලපෑම ගැන අපේ රටේ වැඩියෙන්ම සාකච්ඡා කර ඇත්තේ සමාජ විද්‍යාඥයන් සහ මානව විද්‍යාඥයන් විසින්ය. ඇත්තටම අපේ රටෙන් ලෝක පරිමාණව බිහිවී ඇති උගතුන් ඉන්නේ බෞද්ධ චින්තනය පිළිබඳ ක්ෂේත්‍රයේත් සමාජ විද්‍යා ක්ෂේත්‍රයේත්ය. ලංකාවෙන් ඇමරිකාවට හා ඔස්ට්‍රේලියාවට සංක්‍රමණය වූ සමාජ විද්‍යාඥයන් වන ගනනාත් ඔබේසේකර, ස්ටැන්ලි තම්බයියා, එච් ජේ සෙනෙවිරත්න කිත්සිරි මලල්ගොඩ වැනි අය තම තමන්ගේ අධ්‍යයන් ස්ථානගත කරන්නේම ‘ධර්මපාල’ එක පැත්තකින් තබා ගෙනය. එක්කෝ මේ අධ්‍යයනයන් ධර්මපාලව ‘ප්‍රශ්න’ කරති. නැත්නම් ධර්මපාල ‘ප්‍රශ්නය’ බවට පත් කරති. එක්කෝ ධර්මපාලව ‘සංයෝජනය’ කරති. නැත්නම් ‘විසංයෝජනය’ කරති. දැන් අමුණුගමගේ මේ අධ්‍යයනය ස්ථානගත වන්නේද සමාජ විද්‍යාඥයන්ගේ ධර්මපාල කතිකාව තුළ වන අතර ඒ අතින් අනෙක් බො‍හෝ අයට එහා ගිය ‘මූලාශ්‍රමය’ පදනමකින් ස්වකීය තර්කයන් ගෙන ඒමට අමුණුගම උත්සාහ කරන බව පොත යන්තමින් පෙරළා බලන විටම පෙනී යන කාරණයකි. 
මා සිතන ආකාරයට ධර්මපාලගේ මැදිහත්වීම පිළිබඳව අපේ රටේ ඉතිහාසකරණය පැත්තෙන් සහ දාර්ශනික විමර්ශනයන්ගේ පැත්තෙන් සිදු වී ඇති අධ්‍යයනයන් ඉතාම සීමා සහිත බවය. ජනවාර්ගික ගැටලුව සහ මෙරට දේශපාලනයේ ශ්‍රීලනිප හා ජවිපෙ විභවය පිළිබඳව සාකච්ඡාව පැත්තෙන් ධර්මපාල මැදිහත්වීම සාකච්ඡා කර තිබුණත් එයින් ඔබ්බට යන ශාස්ත්‍රීය විමසා බැලීමක් අපේ රටේ සිදුවී නැතිවා වැනිය. අමරසේකර මහතාගේ ‘අනගාරික ධර්මපාල මාක්ස්වාදිද’ යන නිබන්ධනයත්, නලීන් සිල්වා මහතාගේ ලිපි මඟින් මතුකරන දේවල්වලින් එහාට ගිය ධර්මපාල අධ්‍යයනයන් අපේ රටේ විශ්වවිද්‍යාල මඟින් සිදු නොවීම කනගාටුදායකය. 

මවිසින් 2003 ඇමරිකාවේ ඔහායෝ විශ්වවිද්‍යාලයේ පශ්චාත් උපාධිය සඳහා සිදු කළ අධ්‍යයනය වූ Modern Anagarika: Dharmapala’s Buddhist Moderism in Sri Lanka මඟින් සාකච්ඡා කළේ ධර්මපාල ව්‍යාපෘතියේ ඇති නූතනවාදි දර්ශනික මූලයන් මතු කරගනිමින් ආසියාතික මානයකින් මැනිය හැකි නූතනත්ව ව්‍යාපෘතියක් ධර්මපාල - ලේඛන මඟින් ගොඩනැඟිය හැකි බවට තර්ක කිරීමය. ආගම යනු නූතනත්වයට එරෙහි බලවේගයක් වශයෙන් පිළිගන්නා සාම්ප්‍රදායික අර්ථකරණය තුළ සිටින අයෙකුට එකවරම ප්‍රශ්නයක් ලෙසින් මතුවිය හැක්කේ බෞද්ධ ආගමික චින්තනය මත ගොඩ නැගුණු ධර්මපාලගේ ඉදිරිපත් කිරීම් නෛසර්ගික වශයෙන්ම නූතනත්වයට එරෙහි ව්‍යාපෘතියක් විය යුතු බවය. එහෙත් ආගම හා නූතනත්වය ගැන සාම්ප්‍රදායික තේරුම්ගැනීම භෞතිකවත් ශාස්ත්‍රීයවත් අභියෝගයට ලක්ව ඇති මේ කාලයේ එවැනි පදනමකින් ඉදිරිපත් වන තර්කයන් ඉතාම ලේසියෙන් පිළිතුරු දිය හැකි බව මෙහිදී සඳහන් කළ යුතුය. මාර්සල් බර්මන්ගෙන් පටන් ගෙන බටහිර සමාජයේ නූතනත්වය පිළිබඳව ගෙතුණු දීර්ඝ කතාවේ එක් වැදගත් කාරණයක් වන්නේ නූතනත්ව ව්‍යාපෘතිය මඟින් ‘අපගේ ජීවිතත් ලෝකයත් තුළ පවතින සියල්ල හා දන්නා සියල්ලත් සහ අපි කවරුන්ද යන්නත් ඇතුළත් සියලු තත්වයන් විනාශ කිරීම පිළිබඳ අභියෝගයට ලක් කරමින් සිදු වන වෙනස (transforming of ourselves and the world threatens to destroy everything we have everything we know and everything we are) හරහා බලය ප්‍රමෝදය හා නවමුභාවය (adventure) වෙත අප රැගෙන යන ව්‍යාපෘතියක් ලෙසින් දේශපාලනමය හා දාර්ශනික තේරුම් ගැනීමක් නූතනත්වයට ගෙන ඒමයි. 

මෙම අර්ථකථනය මත පදනම්ව පුද්ගල නිදහස, සංවර්ධනය, වෙනස, තාර්කිකත්වය සහ නව්‍යයත්වය පිළිබඳ ධර්මපාලගේ ඉදිරිපත් කිරීම ගැඹුරින් සාකච්ඡා කිරීම අවශ්‍ය බව මගේ හැඟීමයි. 

Saturday, July 23, 2016

යාපනයේ සිදුවීම සහ අපේ අනාගතය


යාපනයේ සිදුවීම සහ අපේ අනාගතය 

යාපනය විශ්වවිද්‍යාලයේ සිදූවූ ගැටුම මේ වන විට නිමා වී තිබුණත් ඒ හරහා ඇතිවූ සමාජමය තිගැස්ම සහ එයින් මතුවූ දේශපාලන සාකච්ඡාව තවමත් නිමා නැත. සංවාදයේ සමහරුන් මේ කාරණය කිසිදූ වැදගත්කමක් නොමැති සිදූවීමක් ලෙසින් නොසලකා හැර යන්නට උත්සාහ කරන අතර තවත් සමහරුන් මේ සිද්ධිය බරකළ අගයකින් උඩට ගන්නට උත්සාහ කරන බව බැලූ බැල්මට පෙනී යයි. (අවතක්සේරුව එක් පැත්තකිනුත් අධිතක්සේරුව අනෙක් පසෙනුත් මතු වෙමින් පවතියි). මෙම සිද්ධිය ගැන ලිවීම සුදූසු යැයි සිතුණේ කාරණා කිපයක්ම නිසාය. මූලික වශයෙන්ම මේ සිදූවීම වැරදියට කළමනා කෙරුවහොත් අනාගතයේදි ඇතිවිය හැකි බරපතළ ප්‍රතිවිපාක ගැන සමාජය තුළ ශක්තිමත් සාකච්ඡාවක් ඇතිවීම ඉතාමත් අවශ්‍යය යැයි මම සිතන නිසාය. අනෙක් අතට දෙමළ දේශපාලන සමාජය මේ කාරණය ගැන තරමක් නිහඬ පිළිවෙතක් අනුගමනය කිරීම ප්‍රශ්න කළ යුතු යැයි දැනෙන නිසාය. එවැනි නිහඬතාවක් දෙමළ සමාජයේ දේශපාලනය තුළින් මතු වන්නේ ඇයි දැයි විමසීම අත්‍යාවශ්‍යම කාරණයක් වන්නේ මේ ආකාරයේ නිහඬතාවක් 1975 සිට දෙමළ දේශපාලනයේ මතු වී ආ ආකාරයත් එය 1976 වඩුක්කොඩෙයි සම්මේලනය හරහා රට බෙදීමේ දේශපාලනයක් දක්වාම ගොඩ නැඟුණු ආකාරය ඉතිහාසය තුළින් පෙන්නුම් කරන නිසාය. තුන්වනුව දකුණේ සිටින අධි වාමාංශික පන්නයේ අයත් එජාපයේ ප්‍රධාන ශාඛාවක් යැයි සිතිය හැකි කොළඹ සිවිල් සමාජයේ අයත් මේ සිද්ධියට සුදූ හුනුගාමින් සිංහල සිසුන් යාපනයේ ඉගෙන ගැනීම 'උතුරේ සිංහලකරණය කිරීමක්' ලෙසින් කියන්නට පටන් ගෙන තිබීම ප්‍රශ්න කළ යුතු නිසාය. හතරවනුව මේ ප්‍රශ්නය සාකච්ඡා කළ යුතු යැයි මට සිතුණේ ඇත්ත වශයෙන්ම යළිත් වරක් උතුර දකුණ ගිනිගන්නා පරිසරයක් ගොඩනැඟීම යනු අපේ රටේ අනාගතයට පමණක් නොව මගේ අනාගතයට බරපතළ ගැටලුවක් නිර්මාණය වන නිසාය. සිංහල-දෙමළ සහජීවනය සමහරුන්ට හුදූ කයිවාරුවක් වූවාට මගේ ආසන්නම මිතුරන් දන්නා පරිදි මා හට එය එදිනෙදා ජීවන අත්දැකීමක් වන බැවින් පසුගිය කාලයේ අප ගත කළ ආකාරයේ අවිනිශ්චිත තත්ත්වයක් යළිත් උදාවීමට කොහොමටවත් දිය නොහැකි නිසා මේ සිද්ධිය ගැන ලියන්නට සිතුණි. 

මේ සිද්ධිය හරහා මුලින්ම පෙනී යන්නේ පසුගිය කාලයේ අපි භෞතිකව සිදූකළ සංවර්ධනයන් සහ ප්‍රතිසන්ධානයන් මඟින් ලැබී ඇති පශ්චාත් යුද සමාජයේ ජයග්‍රහණයන් පිළිබඳව දකුණේ අපගේ කියවීම සහ දෙමළ සමාජයේ පහළ කොටස්වල කියවීම අතර බරපතළ වෙනසක් ඇති බවය. අනෙක් අතට මේ සිද්ධියෙන් පෙනී යන්නේ යුද්ධයෙන් පසුව ගතවූ වසර හය හත තූළ මේ ජන කණ්ඩායම් දෙක එකිනෙකා ගැන විශ්වාශයකින් සිටින බව මතු පිටින් පෙන්නුම් කළත් දෙමළ සමාජයේ පහළ තට්ටුව තවමත් ඉන්නේ වෙනම අදහසක බවය. තමන්ගේ පැවැත්මේ අයිතිය සිංහල සමාජය පැහැර ගන්නේ යැයි දෙමළ සමාජයේ පහළ තීරුව කල්පනා කරන්නට පටන් ගත්තේ එසේ කල්පනා කරන්නට දෙමළ දේශපාලන නායකයින් ඉගැන්වූ නිසා යැයි අපි ඒ කාලයේ කීවෙමු. මෙතැන පෙන්නුම් කරන්නේ ඒ ඉගැන්වීම තවමත් ඒ ආකාරයෙන්ම පවතින බවදැයි අවශ්‍ය නම් ප්‍රශ්නයක් මතු කළ හැකිය. තවමත් දෙමළ සිසුන් සිතන්නේ 'තමන්ගේ මඟ හැරුණු වසන්තය'ට හේතුව සිංහල ජනතාව බවය. සිංහල සමාජය සිතන්නේ මේ තත්ත්වයේම අනෙක් පැත්තෙන්ය. ඔවුන්ට අනුව 'සියලු කැප කිරීම්' සිංහල ජාතිය සිදූ කරමින් දෙමළ ජාතිය සමඟ සමගිව වැඩ කරන්නට උත්සාහ කළත් ඒ අය කරන්නේ මිත්‍රත්වයේ දෑත සපා කෑම බවය. 
ජාතිය සම්බන්ධ ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනයන් මඟින් කියන එක් වැදගත් අදහසක් වන්නේ 'ජාතිය' යනු ඇගැයුම් පද්ධතියක හා නිශ්චිත ජීවිතාකාරයක පරිකල්පනාත්මක පිහිටීමක් (imaginative existence of values system and a particular forms of life) ලෙසින් ආරම්භ වී එය 'ජාතික දෙයක්' (nation a 'thing') බවට පත් වන බවයි. දැන් යාපනයේ දෙමළ සිසුන් සිතන්නේ මේ තමන්ගේ 'ජාතික දෙය' විනාශ කිරීමට දකුණෙන් වෙනත් 'ජාතික දෙයක්' පැමිණ ඇති බවය. තමන්ගේ 'දෙය' රැකගන්නට විරුද්ධවාදියාගේ 'දෙයට' එරෙහි වන්නට හදන්නේ ඒ නිසාය. දකුණේ සිංහල සිසුන්ගේ වෙස් නැටුම (වෙස් නැටුමට දමිළ සම්බන්ධයක් නුවර අවසාන රජවරුන්ගේ කාලයේ සිටම පවතින බව මගේ මිතුරෙක් මා සමඟ කීවේය. මෙය සැබෑවක් නම් වැඩේ තවත් අපූරුය) යනු 'දෙමළ දෙයට' විරුද්ධව එන 'සිංහල දෙය' බවට පත්වන්නේ ඒ නිසාය. දැන් මේ තත්වය හරහා පරිකල්පිත යථාර්ථයක් සිද්ධිවාචකමය තත්වයක් බවට පත් කරගනිමින් ඒ කියන්නේ ජාතිය ලෙසින් අපි පිළිගන්නා ඇගැයුම් පද්ධතියක් කල්පනා ලෝකයක සිට භෞතික ලෝකයේ පවත්නා 'දෙයක්' බවට පත් කරගනිමින් ඒ මත විනිශ්චයන් තබා තීරණ ගැනීමේ ක්‍රියාවලියකට යාපනය විශ්ව විද්‍යාලයේ දෙමළ ශිෂ්‍යයන් පෙලඹෙන්නේ මේ තර්කය හරහාය. 1970 දශකයේ ආරම්භ වූ තත්වයත් මෙයටම සමාන බවක් දක්වන අතර එහිදි සිදූ වූයේ මේ තත්ත්වයට තවත් සාහිත්‍ය සහ ශාස්ත්‍රීයත්වය එක් වීමත් එයට දේශපාලන වැඩ සටහනක් නිර්මාණය වීම හරහා'ජාතික දෙය රැක ගැනීමේ' දේශපාලන ව්‍යාපෘතිය ආරම්භ විමත් ඒ වෙනුවෙන් මරාගෙන මැරෙන්නට සිතෙන තරමේ කණ්ඩායමක් නිර්මාණය වීමත්ය. 
අපේ රටේ ජාතික ගැටලුව සම්බන්ධව වැඩ කරන බොහෝ අය මේ ප්‍රශ්නයේ දේශපාලන විද්‍යාමය කලාපය හෝ ඉතිහාසමය කලාපය ගැන උනන්දූ වූවාට එහි ඇති දාර්ශනික පදනම ගැන සංවේදි වන බවක් පෙනෙන්නේ නැත. මීට පෙර මවිසින් මෙම තීරු ලිපියෙන් පැහැදිලි කළ පරිදි සමාජය සම්බන්ධ ප්‍රශ්නවලට උත්තරයක් සොයන තරමටම වැදගත් වෙනත් කාරණයක් වන්නේ තමන් පිළිතුරු සොයන්නට උත්සාහ කරන ප්‍රශ්නය පැහැදිලි කර ගැනීමට මහන්සි වීමය. විසි වන සියවසේ සුවිශේෂ දාර්ශනිකයකු වූ විට්ගන්ස්ටෛයින් වරක් පැවසූවේ සමාජමය වූ ක්ෂේත්‍රයන් හි ගොඩ නැඟෙන ගැටලු සම්බන්ධව තාර්කික වූ පිළිතුරු සෙවිය නොහැකි බවය. ඇගැයුම්ශීලි හෝ ප්‍රතීයමාන ක්ෂේත්‍රයන්හි (value based and normative) එකඟතාවන් යනු තාර්කික එකඟතාවන් නොව සමාජමය වූ එකඟතාවන් බවය. මෙම ක්ෂේත්‍රයේ නිගමනයන් යනු තාර්කික වශයෙන් අර්ථශුන්‍ය එහෙත් යම් ප්‍රයොජනයක් තිබිය හැකි ප්‍රකාශයන් (logically meaningless but socially useful) බව ඔහුගේ අදහස විය. මේ කාරණය තවත් පැහැදිලිව කිවහොත් ජාතිය පිළිබඳ සංවාදය රැගත් කලාපය තුළ ගොඩ නැඟෙන විනිශ්චයන් අපිට පැවැත්මට අවශ්‍ය දේවල් විය හැකි වුවත් ඒවා තාර්කික වශයෙන් ඒ ඒ සංස්කෘතික ජීවිත ආකාරයන්ට අදාළව මිස සමස්ත වශයෙන් අර්ථයක් ගොඩ නගන්නේ නැති බව ඔහුගේ අදහස විය. උඩරට නැටුම ඒක සන්දර්භයක ජීවිත ආකාරයක් ලෙසින් වැදගත් වන අතර දෙමළ නැටුම තවත් සන්දර්භයක ජීවිත ආකාරයක් ලෙසින් වැදගත් දෙයක් ලෙසින් සැලකිය හැකිය. මේ දෙකින් හොඳ නැටුම කුමක්දැයි ඇසීමේ අර්ථයක් නැත්තේ එම ප්‍රශ්නයට ලබා දෙන පිළිතුර නියෝජනය කරන්නේ පිළිතුර දෙන්නා අයත් වන සන්දර්භයට මිස තාර්කිකව අර්ථය සම්බන්ධ සාකච්ඡාවකට නොවන බවය. 
දැන් මේ කාරණය පිළිබදව ගොඩ නැඟෙන සාකච්ජාවේ දී ජාතියේ පැරැණිම සංරචකය දෙමළද නැතහොත් සිංහලද යන ආදිකෘත තර්කයට (Primordial argument) හෝ ජාතිය යනු නූතනත්ව ව්‍යාපෘතියේම ප්‍රකාශනයක් ය යන නුතනවාදි (modernist) පිළිගැනීමටත් පමණක් ලඝු වන්නේ නැතිව මේ ප්‍රශ්නය දෙස බැලීම වැදගත් බව මෙහිදි පෙන්වා දිය යුතුය.

Saturday, July 16, 2016

යාපනය විශ්ව විද්‍යාලයේ සිදු වු අවාසනාවන්ත සිදුවීම

අද දින යාපනය විශ්ව විද්‍යාලයේ සිදු වු අවාසනාවන්ත සිදුවීම කල්පනාවෙන් කලමනානරනය කල යුතුයි . වැරදිකරුවන්ට දඩුවම්දීම වහාම කිරීමත් බරපතල අවධාරනයක් එම විශ්ව විද්‍යාලයේ පාලක සභාවට යවමින් උතුරෙ සිංහල සිසුන්ට ඉගෙනගැනීමට ඇති අයිතියත් දකුනේ දෙමල සිසුන්ට ඉගෙන ගැනීඹට ඇති අයිතියත් නැති කිරීමෙ උත්සාහයක් දක්වා මෙම සිදුවීම ගෙනයාමට කාටවත් ඉඩ නොදිය යුතුයි.